Podział na aprioryczne i aposterioryczne koncepcje legitymizacji

Dokonany przez Luhmanna podział na aprioryczne i aposterioryczne koncepcje legitymizacji jest poznawczo doniosły, choć nie wydaje się zasadne tak silne jego absolutyzowanie. Podstawowe argumenty jego krytyki badań nad uprawomocnieniem z perspektywy transcendentalnych systemów wartości i zasad są co prawda słuszne, ale w znacznej mierze bezprzedmiotowe. Trudno bowiem we współczesnych naukach społecznych znaleźć znaczące prace, które postulowałyby badanie procesów legitymizacji z punktu widzenia zasad zewnętrznych, a przez to arbitralnych.
Z reguły badacze próbują wywodzić te zasady z wewnętrznej logiki systemów, w których legitymizacja ma miejsce. Tak na przykład postępuje Habermas (1983). Jego koncepcja głosząca, że systemy późnego kapitalizmu narażone są na stały kryzys uprawomocnienia, gdyż naruszają zasadę sprawiedliwej wymiany nie ma arbitralnego charakteru. Zasada ta bowiem nie została narzucona badanemu systemowi z zewnętrznego wobec niego punktu analitycznego, lecz wywiedziona z analizy logiki działania samego sytemu. Prawdziwa jest za to teza Luhmanna, że zasady używane do badań procesów legitymizacji mają przeważnie zbyt zgeneralizowaną postać, nieadekwatną do badania przebiegu faktycznie zachodzących procesów uprawomocniania decyzji politycznych. Uwaga ta odnosi się także do pracy Habermasa. Autor ten bowiem identyfikuje źródła problemów współczesnego kapitalizmu i (potencjalnych) zagrożeń jego trwałości, niewiele wnosząc do wyjaśnienia źródeł jego trwałości i zdolności samorozwojowych. Należy przy tym pamiętać, że trwanie i rozwój okazują się możliwe mimo niemożliwości sprostania konstytutywnej zasadzie.

Hejka, jestem Szymek i jestem autorem tych wpisów jak i strony. Polecam czytać codziennie, może coś wam się spodoba i zostaniecie na dłużej. Życzę każdemu miłego dnia 😀
error: Content is protected !!