Orientacje metateoretyczne w naukach społecznych

W pedagogice porównawczej wykształciła się tradycja, która każe porządkować przedsięwzięcia badawcze nie tylko ze względu na teorie w wąskim tego słowa znaczeniu, a zatem teorie badanych zjawisk oświatowych, ale i ogólne teorie rzeczywistości społecznej, a zatem metateorie czy orientacje teoretyczno-metodologiczne. Używa się przy tym różnych podziałów tych metateorii, których wzajemne relacje pozostają nie do końca jasne. Spopularyzowany w Polsce dzięki przekładowi Zbyszka Melosika i Katarzyny Sobolewskiej-Myślik podział autorstwa Rollanda G. Paulstona wyodrębnia cztery główne perspektywy poznawcze w pedagogice porównawczej:

  • funkcjonalizm,
  • radykalny funkcjonalizm,
  • radykalny humanizm,
  • humanizm.

Z kolei Angelo Nóvoa nakreślił mapę aż siedmiu perspektyw teoretycznych w komparatystyce pedagogicznej, nazywając je odpowiednio:

  • historycystycznymi,
  • pozytywistycznymi,
  • krytycznymi,
  • socjo-historycznymi,
  • problemowymi,
  • perspektywami teorii modernizacji,

Ponieważ tworzone w obrębie metodologii badań porównawczych podziały metateorii nie są w pełni klarowne i mogą być przyczyną nieporozumień, podobnie zresztą jak ma to miejsce w pedagogice jako takiej (por. np. Szymański, 1999), zrezygnowałem z lokowania własnego stanowiska w obrębie którejś z nich. Uważam, że wywód będzie jaśniejszy wtedy, gdy przedstawię zarys swojej orientacji teoretyczno-metodologicznej.

Hejka, jestem Szymek i jestem autorem tych wpisów jak i strony. Polecam czytać codziennie, może coś wam się spodoba i zostaniecie na dłużej. Życzę każdemu miłego dnia 😀
error: Content is protected !!